icon-mouse icon-mountain icon-facebook icon-instagram icon-pinterest icon-twitter icon-youtube icon-close icon-zoek icon-triangle-left icon-triangle-right icon-ebike icon-hond icon-gezin icon-zwaarte icon-gps icon-trein icon-comfort
Image
Schladminger Tauern
Routes

De 100 populairste wandelroutes van Europa in 2022

  • 06 december 2022
  • Door: Roel van den Eijnde
  • Fotografie: Gera Nagelhout (coverfoto)

Van de ongeveer 1 miljoen mensen die jaarlijks deze website bezoeken, is een groot deel op zoek naar inspiratie en achtergrondinformatie over (meerdaagse) wandelroutes. De onderstaande 100 artikelen werden in 2022 het vaakst aangeklikt en bekeken. Als inspiratie, een gedegen voorbereiding op een wandelvakantie of gewoon omdat ze leuk waren om te lezen. Wij stelden op basis van onze bezoekcijfers een top 100 van een potpourri mooiste, populairste wandelroutes samen. In heel Europa, inclusief Nederland.

1. De Dutch Mountain Trail

Land: Nederland.

Voor het tweede jaar op rij is de Dutch Mountain Trail (DMT) de meeste bekeken wandelroute op oppad.nl. We snappen waarom, want deze volwassen route neemt de wandelaar mee door de fraaiste delen van ons ‘bergachtige’ Zuid-Limburg (en de Belgische Voerstreek!). Natuurlijk ontbreken het Onderste en Bovenste Bos bij Epen en het Savelsbos bij Maastricht niet, maar ook minder bekende pareltjes als het Broekbos en Noordal zitten in de route. Voor de hele trail staan officieel vier dagen van meer dan 23 km per dag. Die kilometers nemen niet alleen stiegelkes, proemevlaai en Broodjes blaasbalg mee, maar ook de zeven hoogste toppen van onze zuidelijkste provincie. De DMT is grotendeels bewegwijzerd met blauw-witte markeringen, maar slimmer is het om je gps aan te zetten. Of je telefoon, want met de SNP route-app is wandelen over de DMT puur genieten. En kun je je dagetappes zo lang maken als je zelf wilt.

Image
Dutch Mountain Trail
De Dutch Mountain Trail.

2. De Ninglinspo wandeling in de Ardennen

Land: België 

Ninglinspo. De naam klinkt als een dorp op de steppen van Afrika, maar het is toch echt een sympathiek riviertje dat door de Ardennen stroomt. Het watertje ‘zit’ in het traject dat ook wandelaars over de GR15 voorgeschoteld krijgen. Lang is de op oppad.nl beschreven route niet, slechts 6 km, heen en terug. Maar daardoor is hij juist uitermate geschikt voor kinderen. De Ninglinspo wandeling loopt door misschien wel de mooiste vallei van België: de Ninglinspo-vallei of beter, de Vallon du Ninglinspo. Met onderweg schitterende namen als Bad van het Hert, Bubbels van de Ketel, Poel van de Waternimfen en, als klapstuk, Bad van Venus. Hoppen, glijden en klauteren langs roodbruin water en over rotsige tredes, wortels als tentakels en dempend mos. Spielerei! Moeilijk is de route nergens, fraai wel. Een aan het einde bij de Auberge du Ninglinspo wachten uiteraard ijsjes en frites. Wel of geen kinderen…. 

Image
De Ninglinspo Ardennen
De Ninglinspo wandeling, foto: Nanda Raaphorst

3. El Caminito del Rey in Andalusië

Land: Spanje. 

Natuurlijk is de Caminito del Rey geen echte wandelroute, maar een voor toeristen aangelegd ‘pad’ hoog boven de Desfiladero de los Gaitanes-kloof. Ooit was het ‘koningspaadje’ (het pad werd in 1929 door Koning Alfons XIII gelopen) een spectaculaire, onofficiële Via Ferrata. Maar er kwamen ieder jaar toch net iets te veel klimmers (en domoren) om het leven en de route werd gesloten. Na een miljoenen kostende opknapbeurt is het nu een uitermate veilige route van 7,7 km die met honderden anderen tegelijk wordt gelopen. Spannend is het niet meer, wel prachtig en soms zelfs adembenemend. Ga vroeg in de ochtend of juist laat in de middag, dan heb je het gevoel dat je alleen over de Caminito del Rey loopt. Tip: in de buurt loopt ook nog een echte Via Ferrata. En daar klim je bijna alleen! 

Image
Caminito del Rey
El Caminito del Rey, foto: Lisa Kroon

4. De Tour du Mont Blanc

Landen: Frankrijk, Italië, Zwitserland. 

Een trektocht rondom de hoogste berg van West-Europa is het summum voor iedere ambitieuze bergwandelaar. De Tour du Mont Blanc (TMB kortweg) kronkelt door drie landen, acht valleien en zes bergpassen en dat over een lengte van 170 km. Fitte bergwandelaars doen de hele route in acht tot elf dagen maar er zijn diverse varianten die de route korter of langer, dan wel ‘makkelijker’ of moeilijker maken. Amerikanen, bij wie de route razend populair is, huren zelfs ezeltjes in om hun bagage te laten vervoeren. De TMB is druk (10.000 wandelaars per jaar…), zeker in de zomer, en reserveren is dan ook een must. Wie de hele TMB wandelt, ervaart in ieder geval het gezellige huttenleven, mozzarella, pasta en polenta, grappa en huiveringwekkend mooie uitzichten op een woest decor van ‘eeuwig’ ijs en even later weer een weide vol geurende alpenrozen en kabbelende beekjes. Achter iedere bocht een nieuw decor, dát is de Tour du Mont Blanc. 

Image
Tour du Mont Blanc
Tour du Mont Blanc, foto: Sander van der Werf

5. De GR-34 in Bretagne: Sentier des Douaniers

Land: Frankrijk 

Meer dan 2000 kilometer lang volgt deze route de Bretonse kustlijn, van de befaamde Mont Saint Michel tot aan de brug van Saint-Nazaire. Deze publiekslieveling – de Fransen verkozen de GR-34 tot hun favoriete Grande Randonnée – kent een lange en woelige geschiedenis. De naam Sentier des Douaniers duidt op taakbewuste douaniers die het pad tot halverwege de 20e eeuw gebruikten tijdens hun patrouilles om smokkelwaar te onderscheppen en het plunderen van scheepswrakken te voorkomen. Anno 2023 staan de zaken er anders voor. Je wandelt hier onder meer langs de adembenemende Roze Granietkust van Bretagne en spectaculair gestapelde rotsen met klinkende namen als ‘de stapel pannenkoeken’, ‘de heks’ en ‘de champignon’. En, hoe kan het ook anders, dromerige stadjes. Amusez-vous bien!   

6. De GR-20 op Corsica

Land: Frankrijk 

Hij staat bekend als de koning van alle Grande Randonnées: de GR-20 op het Franse eiland Corsica. Vooral het noordelijke deel (de GR-20 Nord) is bijzonder zwaar met grote hoogteverschillen, technische obstakels als ladders en kettingen en chagrijnige cafébazen die de deur dichtsmijten als je om een kop koffie vraagt. Maar wát een tocht, deze noordelijke 90 km die normaal in tien dagen wordt afgelegd. Langs de Cirque de la Solitude, de Brèche de Capitello en de Pointe des Éboulis waar tot in het voorjaar sneeuw kan liggen. De hutten zijn veelal primitief (en zo druk dat je soms naar een gammele tent wordt verwezen), het eten eenvoudig maar de maquis geurt en ergens in de diepte knettert een brommertje door de avondstilte. Andere hoogtepunten: het nostalgische Hôtel Monte d’Oro, in het ijskoude water springen vanaf de Pont de Tolla én de Paglia Orba, de ‘Matterhorn van Corsica’. 

7. De Edelherttrail

Land: Nederland. 

Wat een geweldig idee om Nederland tot over de Duitse grens te beleven door de ogen van een edelhert. Want dat is het idee achter de Edelhertrail, een route van maar liefst 440 km die in zo’n 22 etappes wordt afgelegd. Als je hem in één keer zou lopen dan, wat helemaal niet nodig is want alle begin- en eindpunten zijn met het ov bereikbaar. 

Net als het edelhert (of damhert) doorkruisen we tijdens deze route heidevelden en bossen, steken we rivieren over, wandelen we door uiterwaarden en volgen we voor kleine paadjes. Bewegwijzerd is de Edelherttrail niet, maar via de app 'SNP Routes' kun je de hele route probleemloos volgen. Onderweg krijg je dankzij zogenaamde POI’s zinnige informatie over de vele barrières die de wandelaar niet maar het edelhert wél tegenkomt. Harderwijk aan de rand van de Oostvaardersplassen vormt het beginpunt, de finishvlag hangt in Monschau in de Duitse Eifel. Een gebied waar het edelhert zich overigens wel vrij kan bewegen... 

Image
De Edelherttrail
De Edelherttrail, foto: Roy Zonnenberg

8. Huttentocht in de Schladminger Tauern

Land: Oostenrijk 

Beken, watervallen, riviertjes en bergmeren. Honderden bergmeren. Wie van water (en bergen!) houdt, moet in de Schladminger Tauern zijn, ingeklemd tussen het Dachsteinmassief in het noorden en de Niedere Tauern in het zuiden. De Schladminger-Tauern-Höhenweg, op de grens van de deelstaten Stiermarken en Salzburger Land, kronkelt en wervelt in vijf dagen tijd langs al dat water. De Schladminger Tauern zijn klein, maar ruig en schilderachtig tegelijk. Onderweg wordt er geslapen in eeuwenoude, knusse hutten. Begin- en eindpunt van de route vormt Schladming. Vooral bekend als wintersportoord maar in de zomer is het een decor voor het Mid Europe Festival en kun je luisteren naar harmonieorkesten en brassbands. 

9. Hermannshöhen in het Teutoburgerwald

Land: Duitsland. 

Ieder land heeft zijn klassiekers en in Duitsland is de dat de Hermannshöhen. Deze fraaie bergkamweg ligt ook nog eens op een steenworp van de Nederlandse grens en is dus prima te doen voor een weekend. De Hermannshöhen bestaat uit twee wandelroutes die in totaal 220 prachtige grillige rotskilometers, gekruid met mooie uitzichten, aan elkaar rijgen. Stedenschoon is er ook; Tecklenburg bijvoorbeeld met z’n schilderachtige oude binnenstad met haar kromme straatjes, gezellige marktplein en stoere burcht. En 'peperkoekstad' Borgholzhausen en…afijn, reken op 11 tot 13 etappes als je hem in één keer loopt. De naam Hermannshöhen? Dat mag je zelf gaan ontdekken: ten zuiden van Detmold staat een niet te missen monumentaal standbeeld (ooit het hoogste van de westelijke wereld!). 

Image
Hermannshohe Teutoburgerwald
De Hermannshöhe in het Teutoburgerwald, foto: Carlijn Keukens

10. Sallandse toppentocht

Land: Nederland 

Wandelen over heuvels en toppen in Nederland, dan denk je snel aan zuidelijk Limburg. Maar de Sallandse Toppentocht in Overijssel bewijst dat het ook in andere delen van ons land goed toeven is voor de wandelaar met ambities die verder reiken dan vlakke stroken. De Sallandse Heuvelrug bestaat uit bos- en heuvellandschap dat tot wel 75 meter de hoogte in gaat. Jan Mark Moquette zette er eind 2021 een route uit die meteen loodrecht omhoog is geschoten in deze hitlijst. Ben je er klaar voor om de twintig toppen met fraaie namen als ‘Grote Koningsbelt’, ‘Stoepaars’ ‘Mekkelink’ en ‘Besthmenerberg’ te snellen?

11. De Schluchtensteig in het Zwarte Woud

Land: Duitsland.

Het Zwarte Woud te aangeharkt en te ‘knus’? Dan ken je de Schluchtensteig nog niet. Deze 118 km lange route laat een ruige, ongetemde kant zien van dit Duitse middelgebergte. Ronduit spectaculair is de etappe door de Wutachschlucht met ladders, trappen, bruggen, kabels, stroomversnellingen en watervallen. En baarden van mos waar je een douche onder zou kunnen nemen. Kunnen…De ‘steig’ is niet lastig, wel avontuurlijk, zéker ook met kinderen. Het is overigens niet alleen maar schlucht wat de koekoeksklok slaat, maar biedt ook frisgroene dalen, gezellige dorpjes en (bij helder weer!) een verpletterend uitzicht op de Alpen. De bewegwijzering? Pünktlich uiteraard!

12. Huttentocht in het Rätikon

Land: Oostenrijk.

Het Rätikon in het westelijk gelegen Bundesland Vorarlberg is een verrukkelijk hooggebergte voor zowel beginners als ervaren bergwandelaars. De hutten liggen niet te gek ver van elkaar en wat is er mooier dan om voor het eerst van je leven de Schesaplana (net geen 3000 meter….) of de Brandner Wildberg te beklimmen. Of te slapen in de Totalphütte of Oberzalimhütte. Zwitserland en Liechtenstein zijn binnen handbereik en wie deze vijfdaagse tocht een internationaal karakter wil meegeven, tipt deze landen eenvoudig even aan. Of pakken er zelfs een nachtje in een hut mee. Vergeten we nog wat? Ja, de olijk tinkelende koeienbellen, altijd fluitende Mürmeltiere, reutelende beekjes en bruisende watervallen. Wat het gebied meteen ook zeer geschikt maakt voor gezinnen met kinderen!

Image
Huttentocht Rätikon
Huttentocht in het Rätikon, foto: Erika Tippelreiter

13. De Bärentrek

Land: Zwitserland.

De Bärentrek, van oost naar west door het Berner Oberland, gaat vlak langs vergletsjerde reuzenbergen, maar doet ook historische plaatsen aan waar de nostalgie uit de begintijd van het toerisme is terug te vinden. Onderweg veel beroemde vierduizenders zoals Mönch, Jungfrau, Finsteraarhorn en Aletschhorn. In acht dagen is de Bärentrek gewoonlijk te doen, 132 km lang. Over goed begaanbare wandelwegen, bergpaden en paadjes. Halverwege geen zin meer? Bijna iedere dag vind je een aansluiting op het openbaar vervoer. De naam ten slotte heeft niets met beren te maken. Of het moet Hotel Bären op de laatste dag zijn. Van harte aanbevolen overigens!

14. Huttentocht in de Vallée de la Clarée

Landen: Frankrijk, Italië.

Vrijwel onbekend in Nederland, maar zeer geliefd bij de Fransen: de Vallée de la Clarée. De Clarée is een rivier die zich door een breed dal meandert en dan aan het einde overgaat in kale bergwanden: de Cerces. Dit is een Dolomietenachtig (want kalk) gebergte met beslist geen kinderachtige toppen die tot ruim 3200 meter de hemel inprikken. Waarom zou je hier gaan wandelen? De grote landschappelijke contrasten, het levendige dorp Névache, de leuke berghutten en de chocolat au génépy die alleen te koop is bij Chocolaterie Neva Montagn’art in Plampinet en nergens anders. De Tour de la Clarée is een afwisselende vierdaagse route die dwars door het wilde hart van de Cerces loopt.

15. Beklimming van de Ben Nevis

Land: Schotland

De toenemende populariteit van Schotland als wandelland zien we terug in de extra aandacht voor deze parmantige puist in de Highlands. Deze fotogenieke munro – zo noemen de Schotten al hun bergen boven de 3000 voet (914,4 meter) – krijgt door de ligging aan de westkant van Schotland de volle laag van oceaandepressies, wat resulteert in drie meter neerslag per jaar. Voor de goede orde: dat is bijna vier keer zoveel als in Nederland. Startplaats Fort William wordt daarom ook wel The World Capital of Goretex genoemd. Gelukkig niet alléén vanwege de regen overigens, want het is hier een walhalla voor de rechtgeaarde outdoor-enthousiasteling. Het aanbod loopt uiteen van meerdaagse trektochten in de omliggende bergen, mountainbiken en zeekajakken, tot wildwatervaren, ijsklimmen en alpineskiën.

Image
De Ben Nevis
Ben Nevis, foto: Mac McDade

16. De Heuvelrughike

Land: Nederland.

Een meerdaagse, doorgaande route over de hele beboste en golvende heuvelrug bestond vreemd genoeg nog niet. En dat er behoefte aan is blijkt, want deze route behoort voor het tweede jaar op rij tot de populairste 25. De Heuvelrughike verbindt het Noord-Hollandse Gooi in vijf dagen lopen aan de Utrechtse Grebbeberg met machtige blik op de traag stromende Nederrrijn. En hoewel de bewoonde wereld in dit deel van Nederland nooit heel ver weg is, merk je daar nauwelijks iets van. Waar je wel iets van merkt: heuveltoppen en heidevelden, bossen, stuifduinen, tabaksschuren, de Heksenmuts en fijne dorpjes en stadjes. Dit is Nederland op z’n mooist! De 92 km lange route is overigens ook prima op te delen in losse etappes; begin- en eindpunt zijn altijd goed met het ov bereikbaar.

Image
Heuvelrughike
De Heuvelrughike, foto: Erik Moll

17. De Peter Habeler Runde in het Zillertal

Land: Oostenrijk.

Terecht dat Oostenrijk zijn grootste klimmer aller tijden (nee, Reinhold Messner is toch echt een Italiaan...) eerde met een eigen prachtige bergronde. Rondom de Olperer (3476 m) en vanaf Mayrhofen, de plek waar Habeler, kind van het Zillertal, werd geboren. Voor de 56,5 km zijn gewoonlijk zes of zeven dagen nodig, 3 tot 7 uur lopen per dag. Overnachten doe je in zes hutten, van Duitse, Oostenrijkse en Italiaanse Alpenverenigingen. Italiaanse? Ja, want je slaapt ook in de op 2693 meter hoogte gelegen Europa Hütte waar de grens van Oostenrijk en Italië dwars door de gelagkamer loopt!

18. Het Waddenpad

Land: Nederland.

Het Op Pad Waddenpad; met zo’n naam verbaast het ons eigenlijk niks dat deze meerdaagse tocht zich stevig heeft weten op te werken in de vaart der meerdaagse wandeltochten. In vijf dagen tijd wandel je over een min of meer doorgaand (onverhard) pad door natuurgebieden op Texel (2 dagen), Vlieland (1 dag) en Terschelling (2 dagen). Hoppen van eiland naar eiland doe je met de veerboot en wie minder tijd heeft, kan het Waddenpad ook afzonderlijk per eiland lopen. Helemaal mooi is dat het Waddenpad geheel op eigen houtje te lopen is met de SNP Route-app, beschikbaar op vrijwel iedere smartphone.

19. Huttentocht Venediger Lasörling Hohenweg

Land: Oostenrijk.

De Lasörling Hohenweg kent meerdere varianten, maar voor wie nog niet zo heel veel ervaring heeft én kinderen mee wil nemen is de zesdaagse doorsteek een uitstekende start. Zin in meer? De Lasörling Höhenweg heeft nog een uitdagender broertje: de Virgentaler Höhenweg. Heerlijk wandelen zonder al te gekke zaken, maar wel met uitzicht op de giganten Grossvenediger en Grossglockner. En met zwemmeertjes, Apfelstrudel, Murmeltiere en zelfs een speeltuin achter de hut; kinderen willen nooit meer iets anders. De officiële route, bekend als Venediger-Lasöring Höhenweg, is negen dagen lang en vraagt om een serieuze voorbereiding.

20. De Corfu Trail

Land: Griekenland.

Het Griekse eiland Corfu, niet ver van de kust van Albanië, is bergachtig, groen én nog rustig in het binnenland. De Corfu Trail pakt het hele eiland (62 km lang, maar de route rekt dat tot 220 km) mee, van zuid naar noord. Andersom kan uiteraard ook, maar dan heb je op het warmste deel van de dag de zon vol in het gezicht. Niet doen. Het noordelijkste deel is het ruigst, met de kale, 906 meter hoge Pantokrator als klapstuk. Waar je trouwens ook geweldig tegenop kunt fietsen, maar dat is weer een heel ander verhaal. De bloem-, olijf- en cipresrijke route is niet optimaal gemarkeerd, een beetje op z’n Grieks zeg maar. Dat je dan af en toe langs een zwembadtrap en over het terras moet speuren naar een lik gele verf, who cares! De knapperige souvlaki en koude retsina in een taverna aan het einde smaken er beslist niet minder om.

Image
De Corfu Trail
De Corfu Trail, foto: Jacques Grégoire

21. Huttentocht Kesch Trek

Land: Zwitserland.

Zonnig Graubünden, het dunstbevolkste kanton van Zwitserland, is het decor van de Kesch Trek, waarin de vergezichten worden geschilderd door bergen met aanduidingen als Piz Palpuogna, Piz Porchabella, Piz Griatschoula. Nóg mooier dan deze benamingen is de trek zelf, die hoog door de Zwitserse Alpen loopt. Logeren doe je hier in hutten die ver boven de boomgrens liggen. Andere smaakvolle ingrediënten van deze zevendaagsde wandeling: steenbokken, alpenmarmotten, schilderachtige Walliser nederzettingen en overweldigende bergpanorama’s. Wat hier wel ontbreekt? Nou, wifi bijvoorbeeld. Daar zijn ze niet zo van boven de 2.500 meter en dat is maar goed ook. Liken, commenten en swipen komt later wel weer en wij beloven je alvast dat je al die nieuwerwetsheid geen halve seconde zal missen.

22. De Dolomieten Höhenweg/Alta Via no. 1

Land: Italië.

De Duitstaligen zeggen Höhenweg, de Italianen hebben het over de Alta Via. In de Dolomieten liggen er tien, waarvan de Alta Via 1 de beroemdste én de populairste is. Waarom? Hij is relatief makkelijk (en toch ontbreekt een spannend kabeltje her en der beslist niet!), zeer goed gemarkeerd en biedt al het spektakel wat je van de Dolomieten mag verwachten, inclusief een blik op de machtige bergtoppen van de Marmolada en Tofane. En verder: Alpenrozen, meertjes, koeien en Hans-en-Grietjehuisjes omgeven door het bekende loodrecht dolomiet. De Alta Via 1 is 150 km lang en wordt gewoonlijk in acht tot tien dagen gelopen. Hoogtepunten: de Monte Lagazuoi op een respectabele 2750 meter, het uitzicht vanaf de Rifugio Nuvolau (2575 m, de oudste hut in de Dolomieten) en halve liters Weizenbier.

Image
Alta Via Numero Uno
De Alta Via no.1, foto: Pauline Meijer

23. De GR-10 door de Pyreneeën

Land. Frankrijk.

Van de drie grote routes door de Pyreneeën is de GR-10 de bekendste en de meest belopen GR. In totaal is de rood-wit gemarkeerde route bijna 1000 km lang en loopt grotendeels aan de Franse kant van de Pyreneeën. Een likkebaardend mooi deel voert van Lescun naar het keteldal Gavarnie, onder de machtige noordwand van de Vignemale (3.300 meter) door. Je loopt dan grotendeels door het Parc National des Pyrénées Occidentales, het enige Nationaal Park in de Franse Pyreneeën. Er zijn warme hutten in de bergen en prettige gites d'étappe in de dalen, maar een tentje wordt op veel plekken ook oogluikend toegestaan. Om de sterrennacht te beleven zoals je hem nog nooit hebt beleefd. 

Image
GR-10 Pyreneeen
De GR-10 door de Pyreneeën

24. De Wicklow Way

Land. Ierland.

Je komt hier nergens hoger dan 725 meter, maar wie denkt dat de Wicklow Way een walk in the park is, komt bedrogen uit. Over een traject van 127 kilometer, dat je aflegt in een dag of zeven, overbrug je 3200 meter hoogteverschil. De wandeling door de Dublin Mountains en Wicklow Mountains kenmerkt zich vooral door een stop in de bijzondere kloosterstad Glendalough, de historische vallei van Glenmalure en de heuvels van Ballygobban (spreekt dat even hardop uit), Sheilstown, Slieveroe, Ballycumber en Garrynoe. De echte wandelveelvraat herkent de Wicklow Way ongetwijfeld als startpunt van de E8, de Europese wandelroute die van Ierland dwars door Europa helemaal doorloopt tot in Turkije.

25. De West Highland Way

Land: Schotland.

De beroemdste lange-afstandswandeling van Schotland schotelt je als loper een prachtige dwarsdoorsnede van de Schotse natuur en cultuur voor: glooiend heuvelland rond bruisend Glasgow en verlaten wildernis en ruige bergen diep in de Highlands. Al wandelend tussen lochs en glens passeer je kasteelruïnes en slagvelden van weleer, waar clans ooit hun onderlinge vetes beslechtten. Hongerige liefhebbers van bijzondere culinariteiten komen hier aan hun trekken met haggis (orgaanvlees in schapenmaag), dat ook in gefrituurde vorm (fritters) gretig aftrek vindt bij de lokale bevolking. Pro-tip: wegspoelen met whisky – zonder ‘e’! – is een goed idee. Misschien zelfs wel met meerdere glaasjes.  

Image
West Coast Highland Way
De West Highland Way

En de rest, de 26-100 populairste

Niet uitgebreid beschreven maar als lijst volgen hier de overige 75 wandelroutes, met link naar meer inspiratie en informatie: