Schaatsen kopen

Kijk je ook uit naar een koude winter met gitzwart natuurijs op de plassen? Niets dat een geweldige schaatstocht nog in de weg staat. Mits je een paar goede schaatsen hebt natuurlijk. Lees hier de tips, dan wordt schaatsen kopen een stuk eenvoudiger.

> Lees ook onze test kluunschaatsen
> Bekijk alle door Op Pad geteste schaatsen

Schaatsschoenen en schaatsijzers

Bij het kopen van schaatsen moet je weten dat wat we in de volksmond een schaats noemen, in fabrikanten-taal uiteenvalt in een schaatsijzer en een schaatsschoen. Die schaatsschoenen zijn er in verschillende hoogtes, breedtes, materialen, stugheden, pasvormen en sluitingen (schnall, rits of beide).

Met de ijzers wordt de keuze tijdens het kopen van nieuwe schaatsen niet makkelijker. Ze zijn er robuust, slank, hoog, laag of iets ertussen in, vastgeklonken, los, met klap of kluunsysteem. Tel daarbij op dat bijna elke schoen met een willekeurig ijzer gecombineerd kan worden en dat er meerdere fabrikanten zijn die ijzers en schoenen maken, en het kopen van schaatsen lijkt minstens zo ingewikkeld als een marathon rijden op Friese doorlopers. Toch valt dat mee. Op Pad helpt je bij het kopen van schaatsen bij het ontrafelen van de berg informatie.

Schaatsen kopen: welke soorten?

Er zijn grofweg vier soorten schaatsen die je kunt kopen voor een schaatstocht op natuurijs:

– de klassieke noor
– de combinoor
– de kluunschaats
– de moderne Friese doorloper (o.a. Easy Glider)

Schaatsen kopen: de klassieke noor

De schaats met de minste toeters en bellen. Lage of halfhoge leren schoen die als een handschoen om de voet sluit, met rits en/of veter. De enkels zijn vrij, wat veel bewegingsvrijheid geeft: je kunt ‘diep zitten’ en een optimale schaatsbeweging maken. Keerzijde van de bewegingsvrijheid is dat het lastig is – zeker met zwakke enkels – je evenwicht te bewaren.

Gedragen met dunne sokken of blootsvoets voor maximale controle over de schaats(beweging). Hiel moet klemvast in hielstuk zitten; teen tegen voorkant aan: iedere millimeter speling is verlies van controle.

Vanaf de zijkant gezien is de schaatsschoen min of meer in het midden op het ijzer bevestigd. Van bovenaf gezien is de schoen over een afstand van 1 cm naar links of rechts te verschuiven door middel van schroef en inbussleutel. Losse ijzers kunnen met verschillende maten ‘potten’ (plastic tussenstukken) verhoogd worden.

Moderne noren hebben losse ijzers die je in verschillende hoogtes kunt kopen, met of zonder klapsysteem. Hoe hoger de ijzers, hoe meer je kunt ‘hangen’ in de bocht, maar ook: hoe lastiger het is om je evenwicht te bewaren. Hoe lager de ijzers, hoe stabieler.

Er zijn diehards die nog de Spartaanse oer-noor dragen: een enkele lap leer zonder polstering, waarbij de ijzers middels een plaat en klinknagels onwrikbaar aan de schoen zijn bevestigd. Meer comfort bieden de nieuwere noren, met een gepolsterde anatomische voorgevormde kuipschoen met 2-punts verbinding. Dat wil zeggen: de schoen heeft een naar de voet gevormd voetbed (verhoogde hiel, boog onder voetboog) en heeft in de schoen onder de inlegzool op twee punten (bal voet en hiel) een dwarse gleuf van circa 1 cm breed waarmee je de stand van de schoen ten opzichte van het ijzer in de breedte (horizontaal vlak) kunt aanpassen.

Extra luxe: de duurder uitgevoerde noren hebben een gepolsterde schacht die bij hoge temperaturen vervormbaar is. Met die voorverwarmde schoen aan je voet stap je in een kuithoge kunststof bak waarvan de wanden (dubbele binnenwand) naar elkaar toe kunnen bewegen. Daarbij wordt de schaatsschoen om de enkels gedrukt. Even laten afkoelen en je schaatsen zitten als ‘gegoten’.

De klassieke noor: waarom deze schaatsen kopen?

De noor is met name geschikt voor kunstijs, op de baan dus. Je hebt maximale controle over de schaats, kunt diep zitten en vrij makkelijk bochten maken. Mensen met zwakke enkels zullen baat hebben bij een stevige schoen. Minder geschikt voor natuurijs. Hoewel: alle elfstedenwinnaars hebben gewonnen op de klassieke noor!

De plussen en minnen op een rijtje:
+ veel bewegingsvrijheid en diep zitten doordat enkels vrij zijn.
+ gelijkmatige druk over ijzer dus optimale schaatsslag.
+ bochtenwerk gaat soepel want ijzer is ronder geslepen (21 m-ronding) dan kluunschaats (23/25 meter-ronding) .
+ om te bouwen tot klapschaats (extra afzet, extra vaart)

– labiel door ontbreken steun bij enkels.
– ijzer niet erg robuust en door vorm voorkant ‘hapt’ het makkelijker in het ijs dan een kluunijzer.

Prestaties natuurijs: *** (3 uit 5)
Prestaties kunstijs: ***** (5 uit 5)
Prijsindicatie: € 100 – 1000

Schaatsen kopen: de combinoor

Stevige en kunststof schaatsschoen op laag en vast ijzer. Sluit om de enkels. Goed om de basis aan te leren, want het vaste ijzer verplicht je om zijwaarts af te zetten (i.t.t. klapschaats, die door losse hiel ‘loopbeweging’ mogelijk maakt, wat niet de bedoeling is). Hoog gesloten schoen (lekker stabiel), die bij enkel scharniert zodat je toch enigszins diep kunt zitten. Sluiting met ‘schnallen’.

Kinderen rijden zo weg op de combinoor. Dat geldt ook voor oudere instappers zonder schaatsverleden (minder goed ontwikkeld evenwichtsgevoel en ongetrainde enkels) . Wil je het evenwichtsgevoel van kinderen trainen, dan wordt de combinoor pas vanaf 12 – 13 jaar geadviseerd. Tot die tijd is het raadzaam eerst het evenwichtsgevoel en de enkels te trainen, bijvoorbeeld op Easy Gliders.

De combinoor: waarom deze schaatsen kopen?

De combinoor is een comfortabele, stabiele schaats, zowel voor kunstijs als voor natuurijs. In geen van beide gevallen is hij echter de optimale schaats. Hij staat bij jongeren de ontwikkeling van het evenwichtsgevoel in de weg. Voor wie op latere leeftijd met (natuurijs)schaatsen begint en het trainings-/versterkingstraject wil overslaan, is de combinoor een prima keus.

De plussen en minnen op een rijtje:
+ stabiel: stevige schoen, enkels omsloten, vast laag ijzer.
+ scharnierpunt bij enkel: enigszins diep zitten is mogelijk.
+ multi-inzetbaar, zowel op kunstijs als natuurijs goede prestaties.
+ kinderen en oudere instappers schaatsen probleemloos weg, plezier in schaatsen min of meer gegarandeerd.

– evenwichtsgevoel blijft on(der)ontwikkeld

Prestaties natuurijs: *** (3 uit 5)
Prestaties kunstijs: *** (3 uit 5)
Prijsindicatie: € 100 – 225

Schaatsen kopen: de kluunschaats

Deze schaats wordt zo genoemd omdat het ijzer losgekoppeld kan worden van de schoen, om te klunen of om te ruilen met een ander onderstel: langlaufski’s met -binding of skate-wieltjes. Ook wel langlaufschaats genoemd. Vrijwel alle kluunschaatsen zijn langlaufschoenen met een los ijzer dat vast zit door middel van een langlaufbinding (meestal Salomon SNS Pilot binding, soms een Rottefella binding). Op het gebied van langlaufschoenen is Salomon het toonaangevende merk. De langlaufschoenen worden vaak gecombineerd met ijzers van merken als Freeskate, MenM, Maple, Zandstra, Raps, Lundhags en binnenkort (2014) ook Viking.

Vanaf de zijkant gezien is de schoen achter het midden op het ijzer geplaatst: zo valt er meer druk op de achterkant van het ijzer, waardoor de punt niet ín maar dóór het (ruwe) natuurijs klieft. Ook de schuin (45 graden) weggeslepen voorpunt van de ijzers dragen daaraan bij. De ijzers zijn bovendien vrij breed wat ervoor zorgt dat de kluunschaats robuuster werk aan kan dan alleen de ijsbaan.

De schoen zit alleen onder de bal van de voet aan het ijzer vast. De hiel zit los (klap, maar meestal zonder mechaniek) waardoor bij de afzet ‘smokkelen’ mogelijk is (naar achteren i.p.v. zijwaarts afzetten). Het ijzer is robuust en met minder ronding geslepen dan de klassieke noor, waardoor bochten maken lastiger is. De kluunschaats is minsder geschikt voor de ijsbaan en het meest geschikt voor natuurijs.

Er zijn twee typen kluunschaats schoenen:
– Soepele, comfortabele, goed isolerende en vrij lage schoen met meer torsie en meer bewegingsvrijheid (1 strap als sluiting) dan het andere type. Te soepel voor het bochtenwerk op de ijsbaan.
– Hogere en stuggere schoen doordat er meer carbon in schoen en zool is verwerkt. De schoen sluit met twee of meer schnallen. Niet het bochtenwerk is het belangrijkste, maar de stevigheid. Gecombineerd met het juiste type ijzer is deze schoen zowel geschikt voor de ijsbaan als voor (ruw) natuurijs.

En er zijn  en meerdere soorten kluunschaatsijzers
In het algemeen geldt: hoe hoger het ijzer (en hoe steviger de schoen, meer carbon, stijvere zool en schacht) hoe beter geschikt voor (hangen in de) bochten. Hoe lager het ijzer, hoe stabieler, wat weer handig is op natuurijs. Hoogtes variëren van 4,4 cm tot 5,2 cm (inclusief binding). Hoe dikker het staal van het ijzer (1,1 – 1,25 mm), hoe beter geschikt voor natuurijs. De meeste ijzers zijn verkrijgbaar in 4 lengtematen.

De kluunschaats: waarom deze schaatsen kopen?

De kluunschaats is een multifunctionele ‘schaats’ die zeer geschikt is voor schaatsen op natuurijs. Afhankelijk van het type schoen en het ijzer kun je met de kluunschaats ook op de ijsbaan prima vooruit. In Nederland bestaat de kluunschaats uit een combi van een langlaufschoen op een robuust ijzer. In Scandinavië (Zweden) is een ijzer gangbaar dat met banden om (je) bergschoenen wordt gesnoerd.

De plussen en minnen op een rijtje
+ multifunctionele schoen door inwisselbaar onderstel
+ multifunctionele schaats door inwisselbaar ijzer (natuurijs/ijsbaan)

Prestaties natuurijs: ***** (5 uit 5)
Prestaties ijsbaan (met juiste ijzer en schoen): ****  (4 uit 5)
Prijsindicatie schoenen: € 190 – 320
Prijsindicatie ijzers/binding: € 250 – 350

Op zoek naar een geschikte kluunschaats?
> Op Pad heeft veel kluunschaats modellen getest. Lees onze ‘Test Kluunschaatsen’.

Schaatsen kopen: de Easy Glider

In feite de moderne Friese doorloper. Als je schaatsen wilt kopen voor kinderen en andere krabbelaars zijn de Easy Gliders van Zandstra een simpele en goedkope optie: de Easy Gliders zijn ijzers die je met twee kunststof banden over je gewone (wandel)schoenen aansnoert. Ze voldoen beter dan de Combinoor om het evenwichtsgevoel te ontwikkelen. Het nadeel is dat de schaats zo onstabiel is dat kinderen de zin in schaatsen kunnen verliezen. Extra hulpje: de Assist (Zandstra): een metalen U-vormig hulpstuk van ca 10 cm dat over het ijzer gezet wordt en aan weerszijden ervan het ijs raakt en zo als ‘steuntje’ dient.

Prijsindicatie: € 30 -40

Schaatsen kopen: de gouden tip!

Het is verleidelijk, maar ga niet voor de mooiste schaats. Stem je keuze af op het doel. Pas en probeer (eerst huren) de schaatsen op de baan. Je zult merken dat door de schaatsbeweging en -houding de pasvorm en het comfort anders zijn dan in de winkel. Laat je goed adviseren. De hiel mag niet loskomen in de schoen. Handig om te weten is dat er schaatsen zijn met verschillende breedtemodellen en/of in een vrouwenmodel. Bij veel typen schaatsen kunnen de ijzers in de breedte en soms ook in de lengte verplaatst worden onder de schoen.

Met dank aan de medewerkers van Ooms Sport, www.oomssport.nl

Gerelateerd

Delen

Waardering
51490
Stem nu !
Bedankt!
Mislukt !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *