IJspret op Folgefonna, Noorwegen

De autodeur slaat open wanneer de kille gletsjerwind er grip op krijgt. We staan geparkeerd op nog geen honderd meter van Folgefonna, een ijsplateau zo groot als Den Haag. Ik bind mijn ijzers onder en trek het tuigje met touw aan. Klaar om te gaan.

Slagveld
Er moet nog wel een stukje gekluund worden om het ijsfront te bereiken. De gletsjertong krimpt flink en laat daarbij een slagveld van rotspuin achter. Het einde van de zomer nadert en spiegelglad diepblauw ijs komt tevoorschijn onder snel smeltende sneeuwresten. Ik neem het zekere voor het onzekere en trap mijn ijzers hard het ijs in om niet uit te glijden. We maken flink meters en wanneer ik omkijk ligt de gletsjertong als een enorme skischans aan mijn voeten.

Zwarte gaten
Na twee uur zwoegen sta ik dan eindelijk boven op het dak van Noorwegen. Fantastisch! Even uitpuffen en een plaatje schieten. Mijn telelens vangt een groepje in de verte dat zich als een spoor mieren over het ijs beweegt. Man, wat is dit landschap groots. Mijn blik dwaalt af naar beneden, naar de ijsvallen die zich via steile hellingen  van het plateau de diepte in storten. Grillige stroompatronen in het ijs verraden dat deze schijnbaar statische witte massa flink beweegt. Deze beweging trekt diepe scheuren, ofwel crevasses, in het ijs. Gapende zwarte gaten, tot tientallen meters diep en vaak slechts gescheiden door richeltjes van nog geen meter breed. Stapje voor stapje en met knikkende knieeën schuifel ik naar de overkant, mijn pickel stevig vastgeklemd.

IJslandse as
We hebben mazzel. Voor het eerst sinds 1998 heeft zich een tunnel in de gletsjer gevormd. Het beetje zonlicht dat niet terug wordt gereflecteerd door het ijs geeft de ruimte een spookachtige blauwe gloed. De wanden zijn volledig gladgepolijst waardoor de kleinste details zichtbaar worden. Als jaarringen in bomen laten fijne laagjes zien hoeveel ijs er jaarlijks aangroeit. Ongelooflijk dat een paar meter sneeuwval wordt samengeperst tot een magere centimeter ijs! Met mijn neus op de wand gedrukt zie ik flinterdunne zwarte streepjes: asresten, achtergelaten door IJslandse vulkaanuitbarstingen. Er is me verteld dat de gletsjer volledig zwart zag na de beruchte uitbarsting van 2010 die vliegverkeer boven Europa grotendeels platlegde.

Wetenschap on the rocks
De terugweg heeft nog een mooie verrassing in petto. Een collega van mij had weken eerder het lumineuze plan opgevat een flinke klomp ijs uit de gletsjer te zagen voor de onderzoeksdagen van de Universiteit Bergen. Een TV ploeg heeft daar lucht van gekregen en wil ons vragen stellen: wat moeten die gekke wetenschappers met dat stuk ijs? Ik weet al precies wat ik ga antwoorden na deze prachtige dag op de gletsjer:

‘We nemen een stukje van deze fascinerende plek mee naar huis om mensen het verhaal van de Folgefonna te vertellen. Van groeiringen tot asresten. Gletsjers zijn de thermometers van ons klimaatsysteem en reageren direct op verandering. Vandaar dat de meeste tegenwoordig krimpen. Ze waarschuwen ons in een vroeg stadium, zodat we kunnen voorkomen dat toekomstige generaties niet meer kunnen genieten van hun schoonheid.’

Wil je de Folgefonna op met een gids? Kijk dan op deze website. Het filmpje dat de TV ploeg gemaakt heeft bekijk je hier. Let op, slechts een klein gedeelte is in het Engels.

Van onze reispartner SNP Natuurreizen

Foto’s: (Willem van der Bilt)

Gerelateerd

Delen

Waardering
49308
Stem nu !
Bedankt!
Mislukt !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *