Wandelen in de De Kempen, Nederland en België

De grensstreek tussen België en Nederland is rustig, groen en afwisselend. Wij maakten twee heel verschillende wandelingen waarbij we kennismaakten met (nieuwe) natuur, (vergeten) cultuur en (gebleven) gastvrijheid in de Kempen.

Korte feiten over De Kempen

Gebied: bossen en heide van de Brabantse Kempen.
Gemaakte wandeltochten:
Tweedaagse wandeling in het grensgebied van Nederland en België.
Zwaarte: Eenvoudig.
Navigeren: Op de kaart en gebruik makend van markering (o.a. knooppuntennetwerk).
Beste seizoen: hele jaar.
Vervoer naar De Kempen: Lastiger met OV, makkelijkst is de auto.
Overnachten: B&B De Punder.

Gedetailleerde informatie

Over De Kempen

De Kempen mag je rekenen tot het ‘diepe Brabant’. Daar, tussen de bossen, de heide en de purperen hei liggen dorpjes die ‘passen in je hand’. Het is er nog stil, uitgestrekt en je bent er zo de grens over om in België voor weinig geld een goeie pint te kunnen drinken. Dankzij het uitgebreide wandelknooppuntennetwerk dat er tegenwoordig ligt, kun je makkelijk en uitgebreid ‘alle kanten’ op wandelen. De Kempen biedt veel natuur (die gelukkig weer aan het ‘vernatten’ is, wat de biodiversiteit ten goede komt), maar ook een goede portie cultuur. Goede voorbeelden zijn het monument van ‘Den Droad’, dat herinnert aan de ‘Dodendraad’, een afschuwelijke ‘elektrische grens’ tussen België en Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog. Maar ook De Achelse Kluis kent veel geschiedenis en is de moeite van het bezoeken waard. Al was het alleen maar om te proeven van het heerlijke Trappistenbier dat er wordt geschonken.

De Kempen heeft veel kenmerken van een ‘typisch’ grenslandschap. Kleinschalig, kleine dorpen, soms wat rommelig. Er zijn zandgronden en vennen, waar de natuur aardig z’n gang is blijven gaan, maar ook veel varkensstallen en wordt veel maïs geteeld. Met De Kempen wordt zowel het gebied bedoeld in Zuidoost-Brabant en een stukje Limburg, als in het noorden van België. Grote steden in de Nederlandse Kempen zijn Eindhoven, Valkenswaard en Veldhoven; in de Belgische Kempen zijn Turnhout, Mol en Hasselt, Genk en Lommel van belang.

Ooit was de Kempen één groot (schraal) heidelandschap waar schapen graasden, met bossen en nederzettingen aan de randen. Met de introductie van de kunstmest, werden de schapen overbodig en werden grote heidevlaktes omgetoverd tot akkers en weilanden. De onvruchtbaarste delen van de zandgronden werden beplant met dennen dat diende als stuthout voor de mijnen in Zuid-Limburg. In amper 60 jaar verdwenen de heideterreinen en de woeste gronden, die ruim 80 procent van het Zuid-Nederlandse landschap bedekten.

Inmiddels is de Kempen tot ‘rust’ gekomen en is gelukkig een deel van de heide bewaard gebleven. Her en der wordt natuur ontwikkeld. Een mooi voorbeeld daarvan is het grensoverschrijdende natuurgebied De Plateaux – Hageven waar de laatste jaren een stuk vervuilde, verrommelde en verschraalde grond is omgetoverd in een afwisselend natuurgebied waar ook het Dommeldal deel van uitmaakt.

De (arme!) Kempen zijn lange tijd het decor geweest van intensieve smokkel tussen Nederland en België. Voor boeren was de smokkel vaak broodnodig om simpelweg het hoofd boven water te kunnen houden. Boeren leenden veelal geen geld van banken, maar van familieleden. Om dat geld terug te kunnen betalen, moesten ze wel smokkelen of in ieder geval een rol vervullen in de smokkel.

Van onze reispartner SNP Natuurreizen

Lisa den Punder van B&B en minicamping Den Punder vertelde dat haar vader ook jarenlang het hoofd boven water hield door smokkelgoederen vanuit Nederland naar de grens te brengen en ze daar af te leveren. ‘Als onze vader van huis was, wisten we wel hoe laat het was. Er werd verder niet over gesproken.’ Vanuit Nederland ging er vooral boter en jenever naar België. Andersom ging het om shag, zout en speelkaarten (!). Maar in feite werd alles gesmokkeld waar geld aan te verdienen viel.
(Bron: Wandelen tussen het Zwin en de Maas/ Grenslanpad)

De wandelroute

Wij maakten een tweedaagse wandeling in het grensgebied van Nederland en België met overnachting in de onovertroffen B&B van Lisa de Punder in Valkenswaard. De eerste dag is het start- en eindpunt De Punder en loopt de wandeling over de Groote Heide, langs het monument van de Dodendraad op de grens en via Achelse Kluis weer terug naar de Punder. Een kilometer of 19 totaal.

De tweede dag vertrekken bij de werkschuur van Natuurmonumenten op de rand van het grensoverschrijdende natuurgebied Plateaux Hageven. De blauwe paaltjesroute, het Tweelandenpad, is 9,7 kilometer lang. Mocht je dat te kort vinden, dan kun je (met een kleine verplaatsing per auto, anders wordt het wel heel lang) eenvoudig een verlenging maken naar De Malpie. Om bij het beginpunt te komen is een auto noodzakelijk; er is geen openbaar vervoer.

Zwaarte/moeilijkheidsgraad van de wandelroute

Niet moeilijk, wel is de eerste dag wat steviger qua afstand. In natte periodes zijn stevige, waterdichte schoenen noodzakelijk, zeker in natuurgebied De Plateaux-Hageven. Op deze route zijn geen moeilijkheden te verwachten.

Beste seizoen

In principe hele jaar door, maar de natuur staat in het voorjaar (april en mei tot in juni) natuurlijk het mooist in bloei. In de herfst/winter, maar ook in het vroege voorjaar is er buiten de vakanties veel horeca gesloten. En in Plateaux-Hageven kan het na langdurige regenval zeer drassig zijn. Houdt daar rekening mee bij de keuze van je schoeisel.

Navigeren

Op de kaart en door markering te volgen. Van Plateaux-Hageven is bij de ingang in Nederland (werkschuur Natuurmonumenten) of België (Bezoekerscentrum Hageven) een gratis wandelkaartje van het gebied verkrijgbaar. De eerste dag liepen we hoofdzakelijk op het knooppuntennetwerk. De Falk-kaarten 02 en 04 zijn dan onmisbaar. Zie verderop voor een globale beschrijving en opsomming van de knooppunten.

Overnachten

B&B De Punder dat deel uitmaakt van minicamping De Punder. Adres: Opperheide 5, 5556 XT Valkenswaard. T: (040) 201 33 75, www.minicamping-depunder.nl.

Horeca

Dag 1
In Gastel: De Cranehoeve en Elmo’s Frituur. De Achelse Kluis (goed bier, maar ook soep en broodjes). Op maandag gesloten. I: www.achelsekluis.org.

Dag 2
Bezoekerscentrum Hagven in Neerpelt (alleen geopend op woensdagmiddag, zaterdag en zondag tussen 14.00 en 18.00 uur). Verder geen horeca op deze route.

Tip voor ná het wandelen: De Familie Suykerbuyck (pannenkoekenrestaurant), Luikerweg 145, 5556 XG Valkenswaard, T: (040) 282 18 88; I: www.suykerbuyck.nl.

Vervoer naar De Kempen

De Punder is slecht bereikbaar per openbaar vervoer. De dichtstbijzijnde bushalte is aan de Luikerweg; vanaf daar is het nog een half uur lopen. Bij het beginpunt op dag twee, de werkschuur van Natuurmonumenten, komt geen openbaar vervoer. Je kunt er wel je auto parkeren. Meer info: www.9292.nl.

Waar krijg je meer toeristische informatie over De Kempen?

* VVV Noordoost-Brabant, Postbus 1039, 5200 BA Den Bosch (Markt 77), www.vvvnoordoostbrabant.nl.
* VVV Valkenswaard, Oranje Nassaustraat 8a, 5554 AG Valkenswaard. T: (040) 201 5115, www.vvvvalkenswaard.nl.
* Bezoekerscentrum Hagven, Tussenstraat 10, 3910 Neerpelt (België), T: ++32 (0)11 80 26 77. www.natuurpuntneerpelt.be. Geopend op woensdag van 13.00 – 17.00 uur en op zaterdag en zondag van 14.00 tot 18.00 uur.
* Werkschuur Natuurmonumenten, Barrier 15a, 5571 TV Bergeijk. Natuurmonumenten: T. (035) 655 99 11.
* www.wereldoorlog1418.nl/elektrischen-draad/. Informatieve site over de Dodendraad die in de Eerste Wereldoorlog Nederland en België scheidde. Ook met een suggestie voor een mooie wandeling in dit gebied die langs het monument van de Dodendraad loopt.

Kaarten en gidsen

Kaarten
– Falk wandelkaart 02 ‘De Acht Zaligheden’, 1:25.000. Harmonica gevouwen wandelkaart voor de mooiste wandelingen in Zuid-Oost Brabant inclusief het wandelknooppuntennetwerk, ca. € 9,10.
– Falk wandelkaart 04 ‘Strabrechtse Heide’. Harmonica gevouwen wandelkaart voor de mooiste wandelingen in Zuid-Oost Brabant inclusief het wandelknooppuntennetwerk, ca. € 9,10.
– Kaartje ‘Grenzeloze natuur’. Gratis verkrijgbaar bij ingang ‘Werkschuur Natuurmonumenten’ (NL) of  Bezoekerscentrum Hageven (BE).

Gidsen
Grenslandpad (LAW-11), uitg. Wandelplatform-LAW. Deze wandelgids van het Lange-Afstand-Wandelpad langs de grens met Belgie van Sluis naar Thorn (Zeeland, Noord-Brabant, Limburg) beschrijft een meerdaagse wandelroute en is herkenbaar aan de wit-rode markering langs de route, € 18,70.

Aanvullende gidsen van de streek
– Kempen en Maasland Natuurgids, Wandelgids – Crossbill guide compact, € 14,95. Deze gids is de eerste in een serie, speciaal over natuurgebieden in de Lage Landen en behandelt flora en fauna, landschap en geologie van het desbetreffende gebied. het beschrijft routes waarlangs de bezoeker deze rijkdom zelf kan ontdekken, en geeft praktische tips voor waarneming.
– LAW SP 5 Brabants Vennenpad (Zuidoost-Brabant 233 km) Nivon, € 16,70. Deze wandelgids van het regionale Lange Afstand Wandelpad door het zuiden van provincie Noord-Brabant beschrijft een meerdaagse wandelroute en is herkenbaar aan de geel-rode markering langs de route.
– Belgisch Limburg wandelgids – Lannoos dicht bij huis provinciegidsen, € 17,95. De Dicht bij huis wandelgidsen bevatten de 20 mooiste wandelingen van de provincie. Voor elke provinciegids zocht een ervaren wandelauteur zijn favoriete tochten bij elkaar.
– Wandelgids Limburg Dagstappergids – 12 lusvormige dagwandelingen langs de mooiste Grote-Routepaden, € 19,99.

De kaarten en gidsen zijn doorgaans verkrijgbaar bij de gespecialiseerde reisboekhandel. Bron: Geografische Boekhandel Pied à Terre, Overtoom 135-137, 1054 HG Amsterdam, tel. (020) 627 44 55, info@jvw.nl; www.piedaterre.nl. Zie ook: www.reisboekhandel.nl voor een winkel bij jou in de buurt.

Globale beschrijving van de route

Dag 1
Op basis van Falk-kaarten 02 en 04 hebben wij de volgende knooppunten gevolgd. Start: B&B De Punder – 49 -76 -40 – 56 – 57 -89 – 81 – 87 (Gastel) – 82 – 19 – 10 (Monument D’n Droad) 88 – 80 – 70 (Achelse Kluis) – 71 – 76 – 49 – B&B De Punder

Dag 2
Op basis van (gratis) kaartje Grenzeloze natuur. Start: Werkschuur Natuurmonumenten – Blauwe route/ Tweelandenpad – Bezoekerscentrum Hageven –Blauwe route/ Tweelandenpad – Werkschuur Natuurmonumenten. Je kunt deze wandeling overigens ook beginnen bij bezoekerscentrum Hageven in België. Er is parkeergelegenheid en je kunt dan exact dezelfde wandeling maken, met uiteraard een ander begin- en eindpunt. Voordeel van Hageven is dat er tijdens openingstijden ook voorlichting gegeven kan worden.

Gerelateerd

Delen

Waardering
40994
Stem nu !
Bedankt!
Mislukt !

3 reacties op “Wandelen in de De Kempen, Nederland en België

  1. dag,
    Interessant, die ‘Den Draod’ en de Frontlijn-fietstocht in Op Pad.
    Maar wist u dat er op de grens Limburg-België een stuk ‘Draod’ opnieuw is hersteld, compleet met schakelhuisje.

    Coordinaten op Google Earth:
    51 10.357 N
    5 46.422 O

    Ten ZO van Weert, bij Ittervoort en Neeritter.
    Gewoon ook leuk wandelen en mountainbiken daar in die streek. (Mijn geboorteplaats Stramproy, steenworp afstand van de grens met Molenbeersel (België).
    Ik weet meer naar het Westen een plek met bevers op oude smokkelroutes in de tijd dat koffie, boter, en hele kuddes varkens de grens over brengen nog lonend was. Helaas, die goede oude tijd van romantiek tussen smokkelaars en douaniers. Leve de €(?) Groet, Frank Höppener

Laat een reactie achter op Esther Vigneron Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *