Wandelen over de Rothaarsteig

De Duitsers hebben de route Weg der Sinne meegegeven, oftewel de route voor de zintuigen. Prikkels voor alle zintuigen kom je op de Rothaarsteig (dus!) inderdaad overal tegen. Verrassend is dat die niet alleen afkomstig zijn uit de natuur. De route mikt zo op een nieuw publiek. Er is bosmeubilair ontworpen voor de route, er zijn overal panelen met informatie, er zijn audiostations waar je kunt luisteren naar informatie, er is kunst. En voor de kinderen en volwassenen met voldoende jeugdigheid: een blotevoetenpad. De Rothaarsteig is een van de populairste langeafstandswandelingen in Duitsland, en hoort ook tot het selecte gezelschap van de TopTrails. Dit zijn routes met een kwaliteitskeurmerk voor bewegwijzering, uitzichten, ondergrond, etc.

Belangrijkste feiten

* Ligging: in het Rothaargebergte – Noordrijn-Westfalen, Hessen en Rheinland-Pfalz
* Start- en eindpunt: Brilon en Dillenburg
* Lengte: 154 km
* Hoogste & laagste punt: Langenberg 843 m boven NAP, Feldbacher Hof 280 m boven NAP.

Rothaar mvr-6130B

De route

De hoofdroute van de Rothaarsteig is 154 km en loopt van Brilon naar Dillenburg. Het aantal hoogtemeters op dit trjaect bedraagt 3931. Inclusief alle ommetjes (0,5 – 1 dag, zwart gemarkeerd, totaal ca 220 km) en toegangspaden (Zubringer) bestaat het netwerk Rothaarsteigpaden in totaal 1000 km wandelpaden. Op Pad liep 4 korte etappes van de Rothaarsteig: Bruchhausen > Küstelberg (18 km) > Kahler Asten (13 km) > Schanze (14 km) > Bad Berleburg (12 km, via Waldskulpturenweg). Etappe 1 sloegen we over, Brilon – Bruchhausen (17 km).

Rothaar mvr-6423B 2

Het gebied

De Rothaarsteig voert langs de mooiste plekken van het Rothaargebergte. Een bosrijk gebied met veel uitzichten in het noorden en weidelandschappen met een opener karakter in het zuiden. Het Rothaargebergte ligt in het hartje van Duitsland en vormt ook de waterscheiding tussen de Rijn en de Weser met talloze beekjes, riviertjes en bronnen voor grotere rivieren, zoals de Ruhr, Eder, Sieg en Lahn. De hoofdroute voert van noord naar zuid eerst door het Sauerland, dan door Wittgenstein en eindigt in Westerwald. Wij liepen 4 dagen door het Sauerland. Daarbij volgden we grotendeels de kam van het Rothaargebergte. Uitgestrooid over dit middelgebergte vind je steden (net naast route) en dorpen en gehuchten met vakwerkhuizen. Bekende wintersportplaats op de route is Winterberg, een uur wandel je hier naar/langs/van de drukte rond en op de skipistes. Kenmerkend voor de route is de afwisseling van bos (vooral dennen), open land met jonge bosaanplant en af en toe een dorpje. Het landschap is glooiend, de heuvels bieden soms fraaie uitzichten op de contouren van het Sauerland. De paden variëren van dikbesneeuwde singletracks tot brede (soms enigszins saaie) bospaden, die deels ook voorzien zijn van loipes > niet plat trappen! Het noordelijk deel van de route vormt de waterscheiding tussen de stroomgebieden van de Rijn en de Weser. Er ontspringen talrijke stroompjes als Dill, Sieg, Eder, Lahn, Lenne, Ruhr, Hoppecke en Möhne direct op de route; er vlakbij ook Diemel, Nuhne, Orke en Odeborn.
Sauerland wordt wel ‘Land van de duizend bergen’ genoemd. Het zijn er zelfs 2711. Sauerland komt dan ook niet van ‘sauer’ (zuur), maar van het platduitse ‘suer’ wat ‘schwierig’ betekent (moeilijk/zwaar). Nadat Karel de Grote met zijn soldaten door het Sauerland was getrokken en het land daarna eindelijk afvlakte, zou hij gezegd hebben: ‘Dies war mir ein suer Land’.

Rothaar mvr-6132B

Van onze reispartner SNP Natuurreizen

Zwaarte/moeilijkheidsgraad

De route is zeer geschikt voor sneeuw(schoen)wandelen, nergens heel steil, nergens over smalle paadjes of langs diepe afgronden. De route start in Brilon op 450 m hoogte en eindigt in Dillenburg op 235 m hoogte. Hoogste punt is Langenberg, 843 m hoog.

Ernaartoe

Auto: Utrecht – Brilon (via Arnhem en Dortmund) is 300 km.
Brilon, Bad Berleburg (ons eindpunt) en Dillenburg (officieel eindpunt) zijn per trein verbonden. Vanaf Utrecht trein je in ca 5,5 uur (min. 2x overstappen) naar Brilon. Idem terug vanaf Bad Berleburg. Prijs vanaf € 40 e.r. Zie deutschebahn.de en www.treinreiswinkel.nl.

Van dag tot dag

rothaar m-7147B

DAG 1 Bruchhausen – Küstelberg, 17 km.

De eerste zes kilometer lopen over een Gut, een landgoed. In dit geval van de baron van Bruchhausen, met naar goed Duits gebruik ook een Guts Café, het huis waar wij hebben overnacht. We lopen door de steeds dikkere sneeuw, met steeds meer sporen van wilde dieren! Een wild zwijn daar, een ree hier. En door een fabelhaft landschap. Dan staan we ineens op 800 meter, op der Richtplatz, de plaats waar in vroeger tijden recht gesproken werd. De rechters op deze Richtplatz kenden maar twee smaken: vrijspraak of de dood. We huppelen maar snel weer door, langs wat vroeger een belangrijke grens was: die tussen Nordrhein-Westfalen en Hessen. Tevens de waterscheiding tussen Rijn en Weser. Na de Richtplatz zijn we snel op het hoogste punt van vandaag: de Langenberg (848m). Dan volgt het natuurgebied Neuer Hagen, met de grootste hoge heide van Noordrijn-Westfalen, hier ook wel Bergheide genoemd. Dan nog twee topjes, de Clemensbergs (839m) en de Hillekopf (805m) en we lopen alweer naar Küstelberg. Tip: let op de bronnen onderweg. Er zijn er 1000-en. De meeste geven heerlijk drinkwater. Bij de Hoppeckequelle (keurig op de kaart aangegeven in het gidsje) testen we de waterkwaliteit hoogstpersoonlijk. Top! Een tien+!

rothaar m-7186B

DAG 2 Küstelberg – Altastenberg, 14 km.

Het eerste hoogtepunt van de dag ligt meteen in Küstelberg. Een van de allermooiste vakwerkhuizen met een van de mooiste bomen ervoor, Fachwerkhaus Ewers-Padberg, oftewel Huis Ewers. Het huis is meteen ook het oudste huis van het dorp. Ooit was het een bekende rustplaats, later het huis van de kookboekenschrijfster Henriette Davidis. Küstelberg genoot in de late Middeleeuwen bekendheid vanwege zijn ligging aan de Heidenstraße; een handelsstraat van Keulen naar Leipzig. Na Küstelberg koersen we naar Winterberg (koffie verzekerd), en dan via een skigebied naar der Kahlen Asten, de beroemdste berg van het Sauerland. Rondom Winterberg vinden we de route kortstondig ietsjes minder, maar bij Kahle Asten jubelen we weer. De berg is eerst in grijze wolken gehuld maar dan knalt de zon er doorheen, en dat maakt ‘m nog mooier. Het is zo’n berg als een opgerezen bolletje, met paden vanaf de top die alle kanten opgaan. En ook leuk: er is een weerstation waar je logeren kan (en wat kunt drinken en eten, al is het niet veel bijzonders).

Rothaar mvr-5923B

DAG 3 Altastenberg – Schanze, 15 km.

Het heeft vannacht enorm gesneeuwd en de Kahle Asten is vanmorgen gehuld in de mist. Ook mooi! Over wat bredere paden waar sporen in getrokken zijn loopt het lekker. Zo schieten we wel op (daar waar de sneeuw zacht is, is het een ander verhaal). Al snel zijn we bij het Barfusspfad, het blotevoetenpad, dat we laf overslaan. Het ligt aan de Grenzweg die over de kam van het Rothaargebergte loopt en zowel een geografische, een religieuze als een taalkundige grens is. De grens tussen het Sauerland en het Wittgensteinerland, het protestantse en katholieke geloof, en het Nieder- en het Hochduits. De route blijft een beetje op hoogte en we naderen de heuvel Auf der Höhe bij Langewiese. Uit de verte zien we het al: hier wordt gekitesurft. Ziet er supertoll uit. Dat geldt ook voor het dorp waar we logeren, Schmalze. Een dorp dat nog weleens van de buitenwereld afgesneden kan zijn, vanwege heftige sneeuwval. ’s Avonds, vlak voor het slapengaan, zien we een ouwe vos door de vet besneeuwde tuin van het Gasthaus wandelen. Op zijn dooie gemak!

Rothaar mvr-6619B

DAG 4 Schanze – Bad Berleburg over de Waldskulpturenweg (12 km – bergaf).

Toll! Die WaldskulpturenWeg is echt wat! Er staan ongelooflijke, vaak enorme beelden – hoe krijgen ze die het bos in?? – langs de paden. Elf landschapskunstwerken in het Rothaargebergte kom je tegen als je de hele route (2x zo lang, vanaf Schmallenberg) volgt. Wij zien de mooiste. Wat het allermooiste werk is? Stein Zeit Mensch met zijn enorme zuilachtige houten zuilen, het robuuste, tempelachtige Kein Leichtes Spiel, die gekke kolossale kromme Krummstab die doet denken aan de staf van Sinterklaas? Of toch dat gouden ei, met de grappige titel Was War Zuerst? Of, nee, Grünstation, dat schattige hippe groene huisje boven op een heuvel. Moeilijk, moeilijk! We kunnen niet kiezen. Ook gaaf, maar geen sculptuur, is de hangbrug bij Kühhude. Hij wiebelt gezellig en je voelt je familiair dicht bij de bomen.

Rothaar mvr-6462B

Handige adressen en sites

* Rothaarsteigverein e.V., Johannes-Hummel-Weg 1, 57392 Schmallenberg, Tel. +49 (0)2972 974025, info@rothaarsteig.de, www.rothaarsteig.de
* http://www.top-trails-of-germany.de/nl/top-trails/rothaarsteig.html
* www.duitsland-reisgids.nl
* www.weeronline.nl/Wintersport/Duitsland/Brilon/4109009/15, sneeuwhoogtes
* www.sauerlandgids.nl
* De WaldskulpturWeg heeft een eigen site, ook in het Nederlands: http://www.waldskulpturenweg.nl

rothaar m-7201B

Navigatie

De Rothaarsteig is in twee richtingen bewegwijzerd: een rode sticker met in wit een gestyleerd bergcontour (Sauerland). De toegangswegen zijn geel gemarkeerd met zwart logo; de ommetjes zwart met verschillend symbool. Handig (1:25.000-kaartjes) en informatief (goede achtergrond informatie) is de bijbehorende officiële gids ErlebnisWanderführer Rothaarsteig, € 18,95. Ook verkrijgbaar: 2 wandelkaarten Rothaarsteig (blad noord en zuid, 1:50.000, € 14,25 per stuk) en een compacte overzichtskaart. Er is ook een gids (Duitstalig) van Esterbauer, € 13,90. En een wandelkaart van Publicpress met het volledige traject, € 14,95. Zie www.rothaarsteig.de en www.dezwerver.nl.
Op pad met een levende gids kan ook. De rangers van de Rothaarsteig gaan voor €5 pp met mensen op pad, of €40 voor een groep. Boeken: Regionalforstamt Oberes Sauerland, Poststr. 7, 57392 Schmallenberg, Hotline: (+49) 0 29 72 / 97 02 55, ranger-suedwestfalen@wald-und-holz.nrw.de, www.wald-und-holz.nrw.de.

Uitrusting

De route is zelfs met niet al te zware rugzak goed te doen. Wij wandelden op gewone bergwandelschoenen. Alleen op dag 4 (Schanze – Bad Berleburg) zakten we diep in de sneeuw en zouden raquettes een uitkomst zijn geweest. Nergens is de route te steil om op bergwandelschoenen te doen. Gamaschen zijn aan te raden. Plus veel laagjes om af te pellen. Thermos met warme drank en wat snacks voor onderweg, onderweg zijn dorpjes om te fourageren.

Rothaar mvr-5949B

Sneeuwzeker?

‘Als het in de dalen van het Rothaargebergte even boven nul is, dan kun je er bijna zeker van zijn dat het bovenop sneeuwt’, sprak ranger Stefan. Op de kam van het Rothaargebergte is het jaargemiddelde 5 à 6 graden, in de dalen 8 à 9. Als vuistregel houdt www.wintersporters.nl aan dat je van half december tot half maart ‘ergens’ kunt skiën in het Sauerland. Accuratie? Ongeveer 95%. ‘En je zult soms genoegen moeten nemen met een groen landschap met uitsluitend op de pistes een laagje sneeuw.’ Kunstsneeuw bedoelen ze.

Overnachten

In het gidsje Gastgeberverzeichnis staan overnachtingsadressen + eetgelegenheden opgesomd. De adressen bieden transfers naar/van route, advies, bagagetransport, kaart- en gidsmateriaal, verhuur materiaal, droogruimte, keuken met regionale gerechten. Ze hebben het Rothaarsteig-logo op de deur. Wij overnachtten op de volgende adressen:

– Bruchhausen: Gutscafé Rosenbogen Heidrich
Gaugreben’scher Weg 1
Olsberg-Bruchhausen
T: +49 (0)2962 880 812
www.rosenbogen-heidrich.de/gutshof-schloss-bruchhausen/rosengarten/gutscaf%C3%A9/
(ontbijt, lunchpakket, geen avondeten mogelijk, wel in dorp). Inderdaad met rozentuin. Een knusse plek.

– Medebach-Deifeld (transfer vanaf Küstelberg)
Pension Welticke
T: +49 (0)5632 7345
I: www.lauras-landhauspension.de
(avondeten, ontbijt, lunchpakket mogelijk)

– Altastenberg (ca 1 km vanaf Kahlen Asten)
Berghotel Astenkrone (+****-restaurant)
Astenstr. 24
T: +49 (0)2981 8090
I: www.astenkrone.de
(avondeten, ontbijt, lunchpakket mogelijk)

– Schanze
Landhaus ‘Zum Rothaarkamm’
Schanze 2
Schmallenberg-Schanze
T: +49 (0)2975 473
I: www.landhaus-zum-rothaarkamm.de
(avondeten, ontbijt, lunchpakket mogelijk)

ETEN EN DRINKEN

* Hiebammen Hütte

Een prachtrustplek. De locatie midden in het groen is een plaatje, de hut ook. Een echte donkerhouten hut, met een ouderwets Hans en Grietje-interieur en wc’s met kranen die eruit zien als bronnen. Je kunt er buiten aan grote tafels lunchen met stevige boterhammen met kaas, worst, mosterd en augurken, een lokaal bier drinken, of warm eten. Er is zelfs een ouderwets fornuis waarop wafels kunnen worden gebakken. Rond de hut stroomt een beekje, het geluid van de beek mixt gezellig met de balkjes van de ezels in de wei. Volgens een tafelgenoot was het er in de jaren tachtig nog uitermate muf. Maar toen kwam de Rothaarsteig, en veranderde alles. Alleen slapen kun je nog steeds niet in de hut. Vergunningen krijg je niet zomaar in de Duitse natuur. Een bivak maken mag wél. Een tussenoplossing: slaapzak meenemen en snurken in het schuilhutje. Petersborn, Hiebammenhütte. Zonder adres, maar op de route in het bos. Onze favoriet. Geopend van donderdag t/m zondag. http://hiebammen-huette.info

* Oberkirchen, Gasthof Schutte. De plek is een onovertrefbaar, het hotel zelf een echte rustplaats, en het restaurant zeer goed. Let op de geweien in de nissen in de eetzaal. In de onze telden we er 24!

Je kunt desgewenst blijven slapen in een luxe kamer, 2p-kamer v.a. €150 pn. Landhotel Gasthof Schütte, Eggeweg 2, Oberkirchen, 57392 Schmallenberg, +49 29 75 – 820, info@gasthof-schuette.de. www.hotel-schuette.de.

* Willingen, Willinger Brauhaus, In den Kämpen 2, www.willinger-brauhaus.de/ en Gästehaus Dorf-Alm zijn de leukste. Dorf Alm: Briloner Strasse 44, http://www.goebel-hotels.com/willingen/gaestehaus-dorf-alm

* Winterberg is een toeristenfuik. Maar nuttig voor de inwendige mens. Drink bijvoorbeeld een koffie bij Kaffeehaus Winterberg, Marktstraße 1, www.kaffeehaus-winterberg.de, met koffie, kunst en culinaire zaken.

* Küstelberg, Gasthof Lichte, Schlossbergstrasse 1, tel +49 2981 404, www.kuestelberg.de

Stil dorp, ongelooflijk aardige mensen.

* De koeiestal zoiets verwacht je bij Kühhude en dat klopt ook wel min of meer, zij het dat ze er ook een café hebben, www.kuehhude.de. ’t Ligt er prachtig bij. Café en Restaurant Althaus, Kühhude 4, 57319 Bad Berleburg,

* Oberkirchen heeft een traditionele Konditorei, het Knusperhaus, van Konditormeisterin Ulrike Bette. Kirchstraße 2, info@knusperhaus-oberkirchen.de, www.knusperhaus-oberkirchen.de

Relaxen

Duitsers houden van wandelen maar ook van wellness. Langs de Rothaarsteig zijn vele adressen te vinden waar het moede lijf hersteld kan worden met baden en massages.

Vier tips:

1 De mooiste heet Jagdhof Glashuette. Een landhuis in het groen, waar men lichaam en geest een totaalbeurt geeft. Ook officieel een van de tien beste Wellnesshotels van Duitsland. Jagdhof Glashütte
Glashütter Strasse 20
57334 Bad Laasphe
Tel: +49 2754 3990 
info@jagdhof-glashuette.de www.jagdhof-glashuette.de

2 Aquaolsberg. Mooi zwembad met groot sauna-aanbod. Er zijn ook massages en workshops te doen. Zur Sauerlandtherme 1
59939 Olsberg
Tel. 0 29 62 – 84 50 50 info@aqua-olsberg.dewww.aquaolsberg.de

3 Hotel Hessenhof. Vakwerkhotel met alles voor beauty en wellness. Am Waltenberg 1, 59955 Winterberg, Tel.: 00 49 – (0) 29 81 – 93 00, www.hotel-hessenhof.de

4 Landhotel Doerr. Nog meer nat vermaak in Bad Laasphe. Een tikje goedkoper dan nr. 1. Zwembad, Turks bad, Sauna en uitzicht. Sieg-Lahn-Straße 8-10, 57334 Bad Laasphe, Tel: +49 02754 370 – 0 info@landhotel-doerr.de, www.landhotel-doerr.de

Rothaar mvr-6608B

Natuur onderweg

Dieren zijn er genoeg! Vogels, reptielen, en ook groot wild. Ranger Stefan Knippertz komt het wild elke week tegen. Herten, wisenten, zwijnen, vossen. Rotwild, Schwarzwild en Muffelwild. En de wolf? ‘Die niet. Er zijn er drie gesignaleerd in Noordrijn-Westfalen, maar gelukkig niet door mij. De wolf heeft zó veel ruimte nodig.. Wist je dat hij hoort tot de beschermde dieren die voorkomen in het Rothaargebirge? Twee andere voorbeelden zijn de lynx en de wilde kat.’ En nee, die ziet Stefan ook niet elke dag.

Tip: mocht je een wolf tegenkomen, loop dan niet weg. Wie wegloopt toont zich onderdanig in de ogen van de wolf, en dus zwak. Ook goed om te weten: de meeste wolven vallen nooit mensen aan. Hun spoor herken je aan de kaarsrechtheid ervan. Een hond slingert, maar een wolf loopt altijd strak rechtdoor. ‘Dat is ook het leuke van in de winter wandelen’, zegt Stefan. ‘Je ziet de sporen veel beter in de sneeuw. Aan de andere kant moet je het daar vaak wel mee doen. Als het koud is houden de dieren zich schuil om energie te sparen.’

Rothaar mvr-6481B

Sculpturen onderweg

Onderweg kom je nogal wat kunstwerken tegen. Dat komt doordat de RHS overlapt met de Waldskulpturenweg. Een beeldenroute dwars door het bos. Je hoeft niet naar de kunstwerken te zoeken. Stein Zeit Mensch, Kein Leichtes Spiel, der Krummstab en The monument of the lost falcon steken hoog boven alles uit. Het laatste kunstwerk is een landschapskunstwerk dat een beetje overgroeid is geraakt. De andere kunstwerken liggen er spectaculair bij. Grote kolossen zijn het, waar je doorheen kunt lopen, of van een afstandje naar kunt kijken. Ze horen bij de hoogtepunten van de route.

Andere bezienswaardigheden

* Het stadje Brilon is het beginpunt van de Rothaarsteig, en een aardig plaatsje bovendien. https://nl.wikipedia.org/wiki/Brilon

* Ginsterkopf https://de.wikipedia.org/wiki/Ginsterkopf

* Bruchhauser Steine – Langenberg http://www.sauerlandgids.nl/bruchhauser-steine.html, een viertal bizar grote stenen klompen die orkaan en eeuwigheid doorstaan. Vierhonderdmiljoen jaar staan ze al overeind. Op de top van de Feldstein staat een groot kruis. Klim erop en je kijkt uit op de andere stenen, die wel iets weghebben van mensenhoofden. Een plek voor mythen. Volgens de lokale bevolking wonen hier onmenselijke creaturen. Men maakt er de kinderen bang mee. www.stiftung.bruchhauser-steine.de

* Kyrill-Pfad bij Forsthaus Hohenroth, in Schanze en Willingen http://www.schmallenberger-sauerland.nl/wandelen-actief/wandelwegen/kyrillpad/

* Niedersfelder Hochheide – de hoogstgelegenheide van Noordrijn Westfalen http://www.naturschaetze-suedwestfalens.de/Touren/Niedersfelder-Hochheide-Naturerlebnisweg-noerdlich-Winterberg, met de Hochheidehütte http://www.heidehuette.de. Schitterend natuurgebied waar smokkelaars een route hebben gemaakt. De specialiteit van de Hochheidehütte: Heidebratwurst!

* De Kahler Asten http://www.winterberg-info.nl/kahler-asten – bekendste berg van het Sauerland

* De bronnen van de Ruhr https://de.wikipedia.org/wiki/Ruhrquelle, Eder https://de.wikipedia.org/wiki/Eder, Sieg https://de.wikipedia.org/wiki/Siegquelle, Lahn https://de.wikipedia.org/wiki/Lahnquelle.

* Hangbrug bij Kühhude, http://www1.wdr.de/verbraucher/freizeit/spaziergang-kuehhude-bad-berleburg-100.html

* Sculpturen, wo “Stein-Zeit-Mensch” bij Kühhude http://www.waldskulpturenweg.nl/over-het-project/

* Rhein-Weser-Turm http://www.rhein-weser-turm.de

* Gillerturm https://de.wikipedia.org/wiki/Gillerturm

* Dillenburg https://nl.wikipedia.org/wiki/Dillenburg_(stad)

rothaar m-7227B

Dóórwandelen

Heb je na de Rothaarsteig zin in meer? Geen probleem. Wie wil doorwandelen in het Sauerland kan er nog wéken tegenaan. Bijvoorbeeld op deze routes:

* Medebacher Bergweg – door een vogelreservaat in het ‘Toscane van het Sauerland’. De bijnaam dankt het gebied aan het heuvelachtige landschap en de vele zonuren. Start- en eindpunt: Medebach

Lengte: 64 km. Aantal etappes: 4. Hoogtemeters: stijging 3.000 m, afdaling 3.000 m

Weggesteldheid: 40% onverhard, 20% geasfalteerd, 40% overige, bijv. veldwegen.

* Winterberger Hochtour (WHT). Begin- en eindpunt van de Winterberger Hochtour is de Kahler Asten. Vanaf de ‘Untere Pforte’ in het centrum van Winterberg leiden twee toegangswegen naar boven. Hier, bij de voormalige stadspoort, kruisten in de afgelopen eeuwen twee oude handelsroutes elkaar: de van Keulen naar Leipzig lopende Heidenstrasse en de middeleeuwse verbinding van Frankfurt naar Soest. Vanuit Winterberg gaat het omhoog naar de Kahler Asten, een van de hoogste toppen in het Sauerland. De Winterberger Hochtour loopt over de hoogste bergen van het Westfaalse deel van het Hochsauerland, doorkruist acht dalen en heeft vergezichten die bij helder weer reiken tot aan Kassel, het Ruhrgebied en het gehele Rothaargebergte. Een variant van de Winterberger Hochtour loopt via de Meisterstein naar de Bergsee, een in een keteldal door ruige rotsen omgeven glinsterend meer. Op de route ligt het beschermde natuurgebied ‘Neuer Hagen’ met zijn grote hoogheidevlakte. Daarna begint het pas echt: bergtoppen en dalen wisselen elkaar af, zodat een flink aantal hoogtemeters moet worden overwonnen. Totaal: 82 km en 2.200 hoogtemeters. Startpunt: Winterberg, eindpunt: Winterberg. Aantal etappes: 5.

* Sauerland-Waldroute, van Iserlohn over de Arnsberg tot Marsberg. Zoals de naam al
aangeeft – laat deze route vooral de bosrijke natuur van de streek zien. 240 km. www.sauerland-waldroute.de

* Ook de Sauerland Sauerland-Höhenflug is vrij nieuw. Ook deze route is ongeveer 240 km lang
en voert vooral over de hoger gelegen delen van het gebied. Er zijn op dit parcours drie
officiële startplaatsen, Altena, Meinerzhagen en Korbach. www.sauerland-hoehenflug.de.

* Upland Steig. http://www.willingen.de/themen/wandern.html Een pittig, maar indrukwekkend rondje van 66 km. Steeds weer verandert het landschap. Weilanden, loofbossen, heidevelden, moerassen, alles zit erin.

* Nog (veel) meer routes vind je bij de Sauerländer Gebirgsverein, de SGV, www.sgv.de. Motto: Raus in die Natur. Rein ins Erlebnis.

* Nog even een stukje fietsen? Dat kan ook in het Land der 1000 Berge. Er is een zogeheten Bike-Arena Sauerland, met honderden kilometers bewegwijzerde routes. http://www.bike-arena.de


DER KYRILL

Rothaar mvr-6085B
Nog steeds zie je overal de littekens van der Kyrill

De orkaan die Kyrill is gedoopt (van Cyril, de Griekse jongensnaam die heer betekent) raasde in januari 2007 over heel Europa. In Nederland was er een weeralarm, in Duitsland lag voor het eerste sinds de Tweede Wereldoorlog het complete treinverkeer stil. In het Sauerland liet Kyrill zich van zijn bruutste kant zien. Hij velt er zo’n 25 miljoen bomen. Op meerdere plekken wordt de ramp herdacht. Behalve een monument, de Kyrilltoren, is er ook een Kyrillpfad, een route van een kilometer over ontwortelde bomen, gemaakt om je de chaos van toen aan den lijve te laten ondervinden. Het ligt vlakbij Schanze. http://www.sauerland.info/wandern/tagestouren/kyrillpfad/


 

Gerelateerd

Delen

Waardering
77006
Stem nu !
Bedankt!
Mislukt !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *